Formaty plików graficznych

Ilustracje mogą być pamiętane jako pliki graficzne o różnych formatach. Można wyróżnić formaty, służące do pamiętania bit-map, akceptowane przez większość edytorów grafiki, oraz formaty związane z konkretnym programem. Te ostatnie są typowe dla edytorów grafiki wektorowej, gdyż nie ma jednego uniwersalnego formatu pamiętania tego rodzaju grafiki. Wykazy najpopularniejszych formatów (typów) plików, służących do zapisu bitmap i obrazów grafiki wektorowej, znajdują się w tabelach 1 i 2.

Ćwiczenie 1 Pobierz plik foto.bmp i otwórz go w programie Paint. Zapisz następnie ten plik jako mapa bitowa 256-kolorowa pod nazwą foto1.bmp, foto.jpg, foto.gif w swoim folderze. Porównaj wielkości tych plików między sobą, a także z plikiem oryginalnym korzystając z tabeli.
Otwórz wszystkie te pliki w osobnych oknach podglądu i porównaj ich jakość. Czy i w których plikach zaobserwowałeś utratę jakości zdjęcia?

Nazwa pliku Wielkość pliku w bajtach
foto.bmp (mapa 24bitowa)  
foto1.bmp (256 kolorów)  
foto.jpg  
foto.gif  
foto.tif  

Bitmapy mogą być pamiętane zarówno w postaci nieskompresowanej (np. plik z rozszerzeniem bmp), jak i z wykorzystaniem rozmaitych metod kompresji. Kompresja pliku może odbywać się bez utraty informacji o poszczególnych pikselach, to znaczy plik przed skompresowaniem i po skompresowaniu zawiera te same informacje. Metody kompresji mogą również prowadzić do utraty części informacji i wtedy ilustracja traci na jakości. Ilustracje na stronach WWW są przechowywane w plikach z rozszerzeniami jpg i gif, gdyż zajmują niewiele miejsca i są akceptowane przez wszystkie przeglądarki internetowe.

Często musimy zmienić format, w jakim jest pamiętany obraz. Można tego dokonać w edytorze grafiki, który akceptuje format pliku, którym dysponujemy i ma możliwość zapisania obrazu w pliku o pożądanym przez nas formacie (korzystaliśmy z tej możliwości w ćwicz. 1).


Tabela 1. Formaty bitmap i rozszerzenia nazw plików
Nazwa plikuRozszerzenieOpis
bitmapabmpstandardowy format w środowisku Windows.wielkość pliku zależy m.in. od liczby pamiętanych kolorów
GIF
(ang. Graphic Interchange Format)
gifplik w którym liczba pamiętanych kolorów nie przekracza 256
JPG
(ang. Joint Photographic Experts Group)
jpgplik, w którym w zależności od wyboru stopnia kompresji, można uzyskać dużą oszczędność pamięci, ale traci się na jakości obrazu
TIFF
(ang. Tagged Image File Format)
tifformat pliku stosowany dla materiałów, przeznaczonych do druku, można w nim uzyskać bezstratną kompresję do 40% oryginalnej wielkości pliku

Tabela 2. Formaty plików związane z różnymi programami
Nazwa programuRozszerzenie
edytor grafiki wektorowej Corel Draw cdr
cliparty w pakiecie Office - standard pamiętania grafiki wektorowej w środowisku Windows wmf
edytor grafiki wektorowej Micrografx - Windows Draw drw
edytor grafiki Micrografx - Picture Publisher ppf

Program Mój komputer, składnik systemu operacyjnego Windows XP, ma wbudowaną funkcję, która umożliwia podgląd miniatury obrazu zapisanego w pliku graficznym. Miniaturę tę można obejrzeć po wskazaniu nazwy pliku za pomocą myszy.

Tworzenie prostych animacji

Możliwość oglądania ruchomych obrazów jest związana z własnościami naszego narządu wzroku. Jeśli oglądamy statyczne obrazy, przedstawiające kolejne fazy ruchu eksponowane w odpowiednim tempie, to mamy złudzenie płynnego ruchu. To zjawisko jest wykorzystywane w tworzeniu animacji oraz leży u podstaw działania kamery filmowej, która rejestruje statyczne obrazy z odpowiednią częstotliwością. Proste animacje, które często można spotkać na stronach internetowych, polegają na wyświetleniu kolejno kilku lub kilkunastu kadrów.

Animacje, podobnie jak obrazy i filmy, mogą być pamiętane jako pliki o różnych formatach. W systemie operacyjnym Windows podstawowym formatem pliku, służącym do pamiętania filmów i animacji, był do niedawna format AVI (ang. Animated Video Image). Pliki z rozszerzeniem avi znajdują się w galerii clipartów pakietu Office. Animacje w tym formacie można wstawiać do dokumentu tekstowego edytora Word i na slajdy w programie PowerPoint.
(6kB) Na stronach WWW najczęściej są umieszczone pliki graficzne w formacie GIF lub JPEG. Ponadto opracowano specjalny format plików GIF, w których mogą być pamiętane nie tylko pojedyncze obrazy, ale również ich sekwencje. Przeglądarki mają wbudowaną funkcję odtwarzania takiego pliku jako animacji. Plik z animacją w formacie GIF może być również odtworzony na slajdzie, przygotowanym w programie PowerPoint 2000.

Do tworzenia animowanych obrazów w plikach typu GIF służą programy nazywane po angielsku gif animator. Można je znaleźć w Internecie oraz na płytach CD, dołączonych do czasopism komputerowych. Niektóre umożliwiają tworzenie obrazów od początku i mają wszystkie podstawowe cechy edytorów grafiki. Inne korzystają z gotowych statycznych plików typu GIF umożliwiając ich obróbkę i łączenie w jeden plik. Są również takie programy, w których ze statycznego obrazka można automatycznie uzyskać sekwencję kadrów, wykonując operację deformowania gotowego obrazu według ustalonego wzoru.

Ćwiczenie 2. W szkolnym Intranecie znajdziesz program typu freeware
Gifat (freeware - bezpłatny) jest to prosty program do tworzenia
animacji w formacie gif. Wystarczy wczesniej za pomocą prostego
edytora graficznego (np. Paint) przygotować poszczególne kadry do
przyszłej animacji i następnie poskładać je razem za pomocą GIFAT.
  GIFAT
Program wykonawczy do tworzenia prostej animacji
w formacie gif. Program ten zapisz na swoim dysku
w katalogu PROGRAMY. (342 kB)
 (polski interfejs), który umożliwia tworzenie pliku typu GIF z animacją z gotowych statycznych plików z rozszerzeniem gif. Korzystając z tego programu przygotuj animowane logo na swoją stronę domową, np. Twoje imię, w którym litery pojawiają się na kolejnych kadrach (podobnie jak w animacji powyżej), co daje efekt migotania napisu. Powtórzenie fazy rysunku służy dłuższej ekspozycji jednej z kadrów. W tym celu:
  1. Utwórz fazy rysunku o takich samych rozmiarach w edytorze grafiki Paint;
  2. Zapisz każdą fazę w pliku z rozszerzeniem gif;
  3. Uruchom program GIFAT;

(21kB)
Okno programu GIFAT.

    Przeznaczenie przycisków narzędziowych programu GIFAT
  1. (1kB) otwiera nową animację;
  2. (1kB) otwiera plik istniejącej animacji;
  3. (1kB) wstawia plik graficzny kolejny kadr tworzonej animacji;
  4. (1kB) tymi przyciskami przestawiamy kolejność klatek animacji;
  5. (1kB) tu można obejrzeć efekt naszej pracy.

Pozostałych przycisków nie omawiam ponieważ są powszechnie znane.

  1. Korzystając z przycisku (1kB) wstaw kolejne klatki (fazy) animacji.
(4kB)
Zakładka animacja okna programu GIFAT.

Po wstawieniu co najmniej jednej klatki (kadru) pojawia się zakładka animacja, w której przede wszystkim ustalamy sposób odtwarzania animacji.

(4kB)
Zakładka obrazek okna programu GIFAT.

W tym oknie przede wszystkim ustalamy czas wyświetlania każdej klatki animacji. Czas ten mierzony jest w setnych częściach sekundy.

  1. Dla każdej fazy ustal czas wyświetlania w setnych częściach sekundy;
  2. Wyświetl podgląd animacji korzystając z przycisku (1kB).
  3. Jeśli animacja spełnia nasze oczekiwania zapisujemy ją w postaci pliku z rozszerzeniem GIF.
Efekt swojej pracy możesz obejrzeć za pomocą przeglądarki internetowej.

Przykłady animacji: samolot
Autor nieznany
, karetka
Wyk. Bartek Gradziński
, Animacja Wojtka
, łuk
Wyk. Tomek Afteka
, ZSA
Autor nieznany
, przewrót
Wyk. K. Stanisławski
, jacht
Wyk. P. Jańczak
.